Jason Dean
Google, Facebook Inc. và những gã khổng lồ công nghệ khác từ lâu đã mày mò tìm cách phát triển kinh doanh bên ngoài các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi mà họ thống trị. Bây giờ những nỗ lực đó đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.
Giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg, trước sự phẫn nộ của công chúng đối với các hành vi lạm dụng trên mạng xã hội, tại hội nghị nhà phát triển hàng năm của công ty vào tuần trước đã nói lên tầm nhìn của mình về một Facebook tập trung vào tin nhắn cá nhân và các nhóm nhỏ hơn là trung tâm truyền thông xã hội định hướng quảng cáo đã đạt được gần 2,4 tỷ người dùng hàng tháng.
Apple, Google, Facebook đều đang tìm cách kiếm tiền từ những mô hình kinh doanh mới
Nhắn tin là một trong một số lĩnh vực mà Facebook đang để mắt tới những cơ hội mới. Một thông tin gây chú ý vào tuần trước khi Tạp chí Phố Wall báo cáo rằng Facebook đang tuyển mộ các công ty tài chính và thương nhân trực tuyến để giúp vận hành một hệ thống thanh toán dựa trên tiền điện tử.
Apple Inc., trong khi đó, tiết lộ vào tuần trước về sự sụt giảm doanh thu và lợi nhuận của hãng đã kéo dài sang quý thứ hai, sự kiện lần đầu tiên xảy ra trong hơn hai năm qua vì doanh số lao dốc của iPhone, sản phẩm đã biến nó thành một công ty khổng lồ. Phản ứng của hãng là cố gắng biến mình thành một công ty dịch vụ được thúc đẩy bởi doanh số bán ứng dụng và giải trí nhiều như doanh số từ phần cứng.
Alphabet Inc, công ty mẹ của Google đã trở thành “nhà máy sản xuất ý tưởng” lớn chiết trung nhất của Big Tech. Hãng đã đổ tiền nghiên cứu về xe tự lái trong một thập kỷ và có những bộ phận nghiên cứu mọi thứ, từ truy cập internet bằng khinh khí cầu đến việc kéo dài cuộc sống của con người. Nhưng họ đã có rất ít thành công khi biến những nỗ lực đó thành các doanh nghiệp kiếm tiền. Quảng cáo vẫn chiếm 85% doanh thu và hoạt động thua lỗ tại phân khúc nhiều kỳ vọng khác của nó đã tăng 52% trong quý vừa qua lên 868 triệu đô la. Những nguy cơ của sự phụ thuộc vào quảng cáo của nó đã được đặt ra khi doanh số hàng quý giảm đột ngột đã khiến cổ phiếu của Alphabet giảm 7,5% vào thứ ba, mức giảm trong một ngày lớn nhất kể từ năm 2012.
Có sự kết hợp giữa các lực lượng đứng sau quá trình hình thành mô hình kinh doanh của Big Tech. Phản hồi về lạm dụng quyền riêng tư và thông tin sai lệch đe dọa các chiến lược dựa trên quảng cáo tại Facebook và Google được xây dựng dựa trên việc thu thập dữ liệu của người dùng và tối đa hóa thời gian họ dán mắt vào internet. Điện thoại thông minh, vốn là yếu tố thúc đẩy rất nhiều sự bùng nổ của ngành công nghệ công nghệ trong thập kỷ qua, đang bão hòa, với sự đổi mới sáng tạo chỉ diễn ra theo kiểu tuần tự thay vì đột phá và doanh số bán hàng tăng chậm lại.
Và luật số lượng lớn, kết hợp với lịch sử ngành công nghiệp công nghệ cao của những công ty mới nổi nhảy vọt về sự đổi mới, buộc các nhà điều hành phải tìm ra những lĩnh vực mới để phá vỡ, vì sợ rằng chính họ sẽ bị phá vỡ.
Số liệu tăng trưởng hiện tại vấn là ấn tượng
Quan điểm của họ là: “Chúng ta phải giữ sự tăng trưởng” Tim Kendall, cựu giám đốc điều hành cấp cao của Facebook và Pinterest Inc., hiện đang điều hành Moment, một ứng dụng giúp quản lý việc sử dụng điện thoại thông minh cho biết. Ông nói rằng nhu cầu đa dạng hóa là lớn hơn bởi vì những lo ngại về quy định khiến cho các đại gia đặt cược vào việc tăng thị phần của họ trên thị trường mà họ đã thống trị. Môi trường điều tiết hiện tại là tất cả những gì họ đang nói, “Chúng ta không thể có được sự tăng trưởng trong hoạt động kinh doanh cốt lõi của mình vì [Ủy ban thương mại liên bang] sẽ ngăn chặn nó.
Ông Zuckerberg trong một cuộc phỏng vấn với tờ Journal tuần trước đã nhấn mạnh tầm quan trọng của những thay đổi của Facebook, gọi kế hoạch của ông xây dựng các mạng truyền thông ít công khai hơn là “một chương mới”, và liên hệ sự ra đi của một số giám đốc điều hành gần đây với bước ngoặt chiến lược này.
Nhưng ông và các nhà lãnh đạo công nghệ khác không thể hoảng loạn. Google và Facebook vẫn đang giành được phần lớn tiền quảng cáo trực tuyến mới. Con số tăng trưởng doanh thu của Google vẫn là 17% và các công ty cực kỳ thích điều đó. Các nhà điều hành nhấn mạnh với các nhà phân tích đang lo lắng rằng họ lạc quan về các cơ hội phía trước. Apple đã hướng tới một triển vọng khá sáng sủa cho quý hiện tại.
Nhưng những cơ hội kiếm tiền dễ dàng đang ít dần đối với các công ty công nghệ
Có sự nghi ngờ hợp lý về số lượng cơ hội kiếm tiền dễ dàng cho các công ty công nghệ lớn nhất – theo Ben Thompson đến từ công ty nghiên cứu Stratechery
Nhiều nhà đầu tư, hiện tại, đang tập trung nhiều vào các cơ hội hơn là rủi ro. Apple đang trên đường lấy lại vốn hóa thị trường trị giá 1 nghìn tỷ đô la mà nó đạt được vào tháng 8 năm ngoái, khi nó trở thành công ty đầu tiên của Hoa Kỳ vượt qua ngưỡng đó. Microsoft Corp, công ty đã phát triển mạnh trong những năm gần đây bằng cách nâng cấp mô hình kinh doanh cũ của mình, lần đầu tiên đóng cửa trên 1 nghìn tỷ đô la vào thứ ba. Cổ phiếu của Facebook đã tăng gần 50% trong năm nay và Alphabet đã ở mức cao kỷ lục ngay trước tuần trước.
Amazon.com Inc. đã giành được một phiếu tín nhiệm vào tuần trước từ Warren Buffett HayBerkshire Hathaway Inc., gần đây đã nắm giữ cổ phần của gã khổng lồ thương mại điện tử. Jeff Bezos, vốn dị ứng về sự tự mãn đã chèo lái Amazon trở thành người tiên phong của Big Tech trong việc đa dạng hóa. Công ty đã ra mắt một dịch vụ điện toán đám mây cách đây 13 năm, mang lại gần 65% lợi nhuận hoạt động vào năm ngoái và đã xây dựng các hoạt động lớn trong lĩnh vực giải trí và bán lẻ.
Nhưng ngay cả với Amazon, tăng trưởng doanh thu trong quý gần nhất là tốc độ tăng chậm nhất trong bốn năm (cũng là 17%). Lợi nhuận tăng hơn gấp đôi, khi quảng cáo, một mảng kinh doanh đang tăng trưởng mạnh mẽ, giúp bù đắp sự tăng trưởng yếu hơn trong hoạt động bán lẻ trực tuyến cốt lõi.
Có một chủ đề đang nổi lên ở đây: Có sự nghi ngờ hợp lý về số cơ hội dễ dàng cho các công ty công nghệ lớn nhất, ông Ben Ben Thompson, cựu giám đốc công nghệ hiện đang điều hành công ty nghiên cứu Stratechery, đã viết cho khách hàng vào thứ năm. “Apple đã bán iPhone cho cả thế giới, Google đã thống trị tìm kiếm di động và giờ thì Amazon đã nắm bắt được thị phần lớn của thương mại điện tử; điều gì đến tiếp theo là khó khăn và sẽ tốn kém hơn nhiều.
Các công ty đã đặt nền móng cho tương lai đa dạng hơn của họ trong một thời gian. Các công cụ của Facebook, xoay sang mảng nhắn tin như WhatsApp, ứng dụng được mua vào năm 2014 với giá 19 tỷ USD và Messenger, được ra mắt ba năm trước đó. Apple đã bắt đầu đẩy mạnh các dịch vụ của mình từ vài năm trước.
Sự xung đột giữa các mô hình kinh doanh
Tuy nhiên, khi mở rộng sang các lĩnh vực mới, những hãng khổng lồ công nghệ ngày càng xung đột nhau. Nỗ lực quảng cáo của Amazon đang gặp thách thức từ Google và Facebook, cả hai đều đang tập trung chống lại Amazon trong thương mại điện tử. Sự dịch chuyển sang dịch vụ tin nhắn khiến Facebook đe dọa Apple, đừng quên rằng ứng dụng tin nhắn là cực kỳ quan trọng đối với các dịch vụ của Apple. Amazon và Google cũng chuyển đổi sang phần cứng. Chiến dịch lấn sân Hollywood của Apple cũng tuyên chiến với Amazon, công ty đã chi hàng tỷ đô la hàng năm để sản xuất giải trí.
Peter Barrett, một giám đốc công nghệ kỳ cựu, người đồng sáng lập nhà đầu tư mạo hiểm Playground Global, cho biết các mô hình kinh doanh thay đổi có thể sắp xếp lại sự thống trị của gã khổng lồ công nghệ. Sự phát triển của các công nghệ mới như trợ lý giọng nói được xây dựng hoặc thay thế điện thoại thông minh sẽ giúp xác định công ty hiện tại nào và đối thủ mới nào phát triển mạnh. Một số công ty sẽ thực hiện quá trình chuyển đổi, Ông nói, và một số công ty sẽ thấy sức mạnh của họ bị xói mòn.
Nguồn: WSJ
